Voorbeeld van een 5-ploegenrooster 2-2-1
Een variant van een vijfploegenrooster met kortere reeksen van diensten is het 5-ploegenrooster 2-2-1. In dit rooster werken medewerkers twee vroege diensten, twee late diensten en één nachtdienst, gevolgd door meerdere vrije dagen voordat de cyclus opnieuw begint.
Dit type rooster wordt toegepast in organisaties met volcontinuproductie, waar het werk dag en nacht doorgaat. Door de kortere reeksen van dezelfde dienstsoort wordt geprobeerd de belasting van nachtwerk te beperken en het rooster beter aan te laten sluiten bij het natuurlijke dag- en nachtritme.
Hieronder staat een voorbeeld van een 5-ploegenrooster volgens het 2-2-1-principe, waarin de diensten zich in korte blokken afwisselen.
Kenmerken van het 5-ploegenrooster 2-2-1
Bedrijfstijd en ADV
De bedrijfstijd in een volcontinu organisatie bedraagt 168 uur per week. Met vijf ploegen komt de gemiddelde arbeidsduur volgens het rooster uit op ongeveer 33,6 uur per week. Daardoor is er meestal geen ruimte voor ADV-dagen. In sommige cao’s ontvangen medewerkers in continudienst wel een beperkt aantal extra vrije dagen of terugkomdagen per jaar.
Sociaal
Het 2-2-1-rooster heeft een kortcyclisch karakter. Door de korte blokken diensten wisselen werktijden relatief snel. In de roosterperiode komen meestal twee vrije weekenden voor, wat voor sommige medewerkers een belangrijk voordeel is. Voor anderen maakt het minder verschil omdat vrije dagen soms ook op doordeweekse dagen vallen.
Gezondheid
Doordat diensten snel afwisselen, kan de verstoring van het dag- en nachtritme beperkt blijven. De biologische klok heeft minder lang te maken met dezelfde afwijkende werktijden. Tegelijkertijd vraagt de snelle wisseling wel een aanpassingsvermogen van medewerkers, omdat het ritme regelmatig verandert.
Flexibiliteit
Omdat het rooster al de volledige bedrijfstijd van 168 uur per week afdekt, is het niet eenvoudig om de bedrijfstijd structureel te verlengen. Bij een hogere capaciteitsvraag kan incidenteel een extra dienst op een roostervrije dag worden ingepland of kunnen medewerkers tijdelijk in een andere ploeg meedraaien.
Werktijden
Diensten
In een vijfploegenrooster worden doorgaans drie diensten per dag gebruikt met starttijden rond 07.00 uur, 15.00 uur en 23.00 uur.
De vroege dienst wordt opgevolgd door de late dienst en daarna door de nachtdienst, zodat het productieproces 24 uur per dag kan doorgaan.
Omdat het om een volcontinu rooster gaat, lopen de diensten door van maandag tot en met zondag. De nachtdienst neemt het werk over van de late dienst en de vroege dienst start weer na de nachtdienst, waardoor het productieproces zonder onderbreking doorgaat.
