Er zijn verschillende vormen van ploegentoeslag, waarvan de meest voorkomende de vaste ploegentoeslag is. De hoogte van deze toeslag varieert afhankelijk van het type ploegendienst (bijvoorbeeld 2-ploegendienst, 3-ploegendienst, of 5-ploegendienst). Soms is de toeslag voor het werken op feestdagen al inbegrepen in de vaste ploegentoeslag.

In veel gevallen wordt er echter gewerkt met een onregelmatigheidsmatrix. In deze matrix staat per uur en per dag van de week een specifiek percentage aangegeven waarmee de toeslag wordt berekend. Dit betekent dat medewerkers die vaker in het weekend werken, een hogere toeslag ontvangen.

Voor het werken in ploegendiensten is het nuttig om gebruik te maken van een onregelmatigheidsmatrix, vooral omdat steeds meer bedrijven maatwerkroosters hanteren. Hierdoor kan de toeslag eerlijk en nauwkeurig worden berekend op basis van de gewerkte uren en de specifieke omstandigheden.

Vragen over onregelmatigheidsmatrix neem dan contact met ons op.

In Nederland is het toegestaan om nachtwerk te verrichten vanaf de leeftijd van 18 jaar. Dit betekent dat jongeren onder de 18 geen nachtdiensten mogen draaien, ook niet als onderdeel van een ploegendienst. De regelgeving is ingesteld om de gezondheid en het welzijn van jongeren te beschermen.

Of je verplicht kunt worden om vanuit een dagdienst over te stappen naar een ploegendienst, hangt af van wat er in je arbeidsovereenkomst en/of cao is vastgelegd. Als in de arbeidsovereenkomst een bepaling staat over “flexibiliteit in werktijden” of dat je ingezet kunt worden op andere diensten, is instemming van de werknemer in principe niet vereist voor een overstap naar ploegendienst.

Als daarentegen expliciet in de arbeidsovereenkomst is opgenomen dat je in dagdienst werkzaam bent, kan deze situatie alleen veranderen met instemming van de werknemer.

Zelfs in het eerste geval, waar flexibiliteit is opgenomen, blijven de principes van redelijkheid en billijkheid van toepassing. Dit betekent bijvoorbeeld dat er een redelijke overgangstermijn moet worden gehanteerd bij het invoeren van een dergelijke wijziging.

Of je moet werken op een feestdag is afhankelijk van wat er is vastgelegd in de cao, arbeidsvoorwaardenregeling of je individuele arbeidscontract. Deze documenten specificeren de afspraken rondom het werken op feestdagen en de bijbehorende vergoedingen of compensaties. Het is daarom belangrijk om deze afspraken goed door te nemen om te weten waar je als medewerker recht op hebt.

Werken op feestdagen in een 5-ploegenrooster

In een 5-ploegenrooster, waar sprake is van een volcontinu-proces, wordt doorgaans ook tijdens feestdagen doorgewerkt. Dit rooster is ontworpen om 24 uur per dag en 7 dagen per week productie of dienstverlening te garanderen. Voor bedrijven in sectoren zoals de industrie, energieproductie, zorg of bepaalde logistieke diensten is het vaak noodzakelijk om tijdens feestdagen de operatie voort te zetten, aangezien het stilleggen van de processen niet mogelijk of wenselijk is.

In dit type rooster wordt vaak gewerkt met compensatie- en toeslagregelingen, waarin medewerkers die op feestdagen werken recht hebben op extra beloning (bijvoorbeeld een feestdagtoeslag) of vervangende rust op een ander moment.

Werken op feestdagen in andere roosters

Bij andere soorten roosters, zoals 2- of 3-ploegendiensten of roosters zonder volcontinu-diensten, kan de aanpak voor werken op feestdagen sterk variëren:

• 2- of 3-ploegensystemen: Afhankelijk van de sector en het type bedrijf kan het zijn dat er op feestdagen wel of niet wordt gewerkt. In sectoren waar de vraag naar dienstverlening of productie minder groot is op feestdagen, kan er sprake zijn van een aangepaste dienstregeling. Vaak wordt in deze roosters alleen op werkdagen gewerkt en zijn feestdagen vrij, tenzij er een specifieke noodzaak is om door te werken.
• Dagroosters en flexibele diensten: In sectoren zonder volcontinu-processen, zoals kantooromgevingen of administratieve functies, wordt er over het algemeen niet gewerkt op nationale feestdagen. Hier kunnen medewerkers vrij zijn, tenzij er andere specifieke afspraken zijn gemaakt in de cao of het arbeidscontract.

Het is verstandig om enige terughoudendheid te betrachten met de combinatie van consignatie en het werken in ploegendienst. Het werken in ploegendiensten is al zeer belastend voor het lichaam, omdat het de biologische klok en het slaap-waakritme verstoort. De toevoeging van consignatiedienst aan dit werkritme vergroot de belasting aanzienlijk, wat kan leiden tot oververmoeidheid en andere gezondheidsproblemen.

Consignatiedienst houdt in dat een medewerker buiten reguliere werktijden bereikbaar moet zijn om in te springen bij onverwachte situaties. Dit kan betekenen dat iemand, zelfs na het draaien van een zware ploegendienst, alsnog geactiveerd kan worden voor werk. Dit onderbreekt de broodnodige rust en herstelperiode, wat essentieel is om de negatieve effecten van ploegendienst te beperken. Wanneer consignatie wordt toegepast, is het belangrijk om voldoende compenserende rust toe te kennen. Compenserende rust betekent dat de medewerker na een oproep of een dienst voldoende tijd krijgt om bij te komen en te herstellen.